Dzieje Pietnej
Początki wsi Laschic a później Pietna giną w pomroce dziejów. Prowadzone w okolicach Krapkowic prace archeologiczne wykazały, że teren ten był już zamieszkały w okresie górnego paleolitu. Była to tak zwana kultura hamburska.
Odkrycia takiego dokonano w Rogowie Opolskim w odległości zaledwie 15 km od Pietnej. Znalezisko to datowane jest na 10500 lat p.n.e. Prawdopodobnie od III do II wieku p.n.e. okolice te zamieszkiwali Celtowie. Już w okresie wpływów rzymskich II-IV w.n.e. teren ten był stosunkowo zaludniony. Dotąd jednak nie udało się ustalić, kiedy dokładnie nastąpił początek osadnictwa na terenie wsi Laschic.
W 1928 roku, około 300 metrów na południowy wschód od cmentarza, w pobliżu wsi, na naturalnym wzgórzu prowadzono powierzchniowe badania archeologiczne. Podejrzewano bowiem, że na wzgórzu tym mogą znajdować się resztki wczesnośredniowiecznego grodziska. Prace nie przyniosły jednak spodziewanych efektów.
Wiadomym jest, że do 1550 roku używano nazwy: Lascicz, Laschic, Laschice, Lasice, Laschkowic, Laskowice. Po raz pierwszy wieś pod nazwą Lascicz została odnotowana w dokumentach księstwa opolskiego w 1297 roku. Z podań przekazywanych kolejnym pokoleniom wynika, że są dwa miejsca lokalizacji poprzedniczki Pietni.
Pierwsze miejsce to okolice ujścia Osobłogi na kończącej się skarpie na wysokości śluzy w Żywocicach (tzw. do dziś dnia „górki Berrowe").
Drugie miejsce, to okolice gruntów państwa Moszkoi Kuc. Należy jednak pamiętać, że teren dolny tworzył w tu w wieku XIII i XIV wielkie, zabagnione i często nawiedzane przez powodzie rozlewisko. Fakty te przemawiają za stwierdzeniem, że osada musiała być zlokalizowana na terenach wyżej położonych od terenów zalewowych, które dzisiaj dokumentuje mapa geodezyjna. Po zniszczeniach dokonanych pod koniec XIV wieku, wieś została odbudowana około połowy wieku XV.
Od roku 1550 nosiła nazwę Pietien, chociaż z całą pewnością do 1629 roku używano też jej poprzedni nazwy.
Kolejnych zmian nazwy wioski dokonano już po dojściu do władzy w Niemczech Adolfa Hitlera. Pietna otrzymała nazwę Teichgrund ze względu na liczne stawy hodowlane znajdujące się w okolicy; Nazwa ta funkcjonowała do wiosny 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej i przejęciu tych ziem przez państwo polskie, ponownie zaczęła obowiązywać nazwa Pietna.
W 1305 roku w księdze dochodów diecezji wrocławskiej "Li ber fundationis" odnotowano, iż dziesięcina ze wsi Lascicz należy się w połowie biskupowi, a w połowie prepozytorowi kościoła klasztornego Cystersów lubuskich w Kazimierzu. Prawdopodobnie około 1320 roku wieś znalazła się ponownie we władaniu książąt opolskich. Dnia 21 czerwca 1323 ro u, wieś Laschic została nadana wraz z przynależnościami klasztorowi Cystersów w Jemielnicy. Aktu tego dokonał książę opolski Albert.
W dniu 6 kwietnia 1327 roku, książę opolski Bolko II - potomek w linii prostej pierwszego Piasta śląskiego Władysława II Wygnańca (syna Bolesława Krzywoustego) - złożył hołd lenny królowi czeskiemu - dlatego też Pietna znalazła się w państwie czeskim. Był to skutek rozbicia dzielnicowego Polski.
W latach 1348 - 1353 nawiedziła Europę epidemia dżumy. Dotarła ona również i do Laschic. Na domach, których mieszkańcy zostali dotknięci tą straszną chorobą, malowano czarne krzyże. Zmarłych grzebano na wzgórzu, gdzie po dzień dzisiejszy istnieje cmentarz.
Prawdopodobnie jeszcze przed końcem XIV wieku, wioska znalazła się znowu w dobrach książęcych. Świadczy o tym dokument wydany 1 sierpnia 1401 roku przez księcia niemodlińskiego i strzeleckiego Bernarda, na mocy którego Cystersi z Jemielnicy otrzymali ze wsi Laschicze na własność staw oraz coroczne datki w postaci czterech wiader miodu. Jedną z osób poświadczających ów dokument był Piotr Themchen, dziedziczny wójt miasta Krapkowice. Jest to ostatnia pisemna informacja o istnieniu poprzedniczki Pietnej. Wiek XV to okres niezwykle trudny dla Śląska. Jest to czas wojen, głodu i epidemii. Teren księstwa opolskiego staje się wielkim polem bitewnym. Przez jego terytorium przeszły wojska polskie, czeskie, węgierskie jak również walczących ze sobą książąt śląskich. Wiele miast i wsi zostało zniszczonych, tak stało się też ze wsią Laschic.
Jako ciekawostkę można uznać to, iż nazwę Pietna uznał prof. Henryk Borek za związaną z urzeźbieniem powierzchni ziemi. Nazwa ta miała pierwotnie oznaczać podnóże, wzniesienia. Również nie wykluczył, że nazwa wioski mogła oznaczać kiedyś miejsce, gdzie jest woda pitna, i że mogła ona brzmieć "Pitna".
W dniu 27 marca 1532 roku zmarł ostatni Piast opolski książę Jan II Dobry. Od tego momentu Księstwo opolskie przeszło pod władanie Habsburgów, którzy uczynili z niego ziemię zastawną, w celu uzyskania pieniędzy na prowadzenie wojny z Turcją. Nie wiadomo czy wieś była już w tym czasie odbudowana ze zniszczeń wojennych, ale na pewno istniała już w roku ISSO. Właśnie od tego czasu wieś została zlokalizowana na dzisiejszym dolnym terenie przy zabagnionych stawach i rzece Osłobłodze. Wybór tego miejsca na osadę był kierowany na pewno dwoma aspektami: tj. aby się jak osady wśród trudno dostępnych bagien i mokradeł, co pozwoliło na przetrwanie osady przez następne 500 lat. Od tego samego roku patronowała już i patronuje po dziś dzień Święta Jadwiga.
Pietnej nie ominęła także wojna trzydziestoletnia /1618-1648/, rozgrywająca się na wielu polach bitewnych Europy. W pobliżu wsi działania wojenne prowadziły wojska protestanckie Petera Ernsta Mansfelda oraz oddziały szwedzkie.
W latach 1742-1747 Śląsk po raz kolejny zmienia przynależność państwową. Od tego okresu należy do państwa pruskiego.
Przeglądając zapiski z tych okresów czytamy również o młynie w Pietnej, ale nie podana jest nigdzie data jego powstania, wiemy tylko, że w 1790 roku już istniał. Był to typowy młyn handlowy. Furmankami z młyna zwożono zboże do zmielenia, a potem rozwożono już mąkę. Na miejscu można było również nabyć mąkę i otręby.
W 1837 roku trzej bracia: Wolf, Siegfried i Abraham Guradzerowie - Żydzi ze Ściborowic, kupili za 6000 talarów młyn wraz ze 150 morgami ziemi od właściciela Schreibera. Owi bracia wybudowali też wkrótce w pobliżu młyna dwa piece do fryszowania surówki tak zwane fryszerki. Były to żelazne skrzynie wypełnione węglem drzewnym, do których dyszami z boku wdmuchiwano powietrze. Dziś już nikt nie pamięta, skąd docierały surowce: węgiel, siarka, fosfor, krzem, mangan i inne potrzebne do wyrobu surówek. Powstały w procesie świeżenia żużel był używany do utwardzania okolicznych dróg. Ślady tych prac sąjeszcze po dziś dzień widoczne w Pietnej. Owi bracia sprzedali młyn rodzinie żydowskiej Austerlicz, oni znowu w drugiej połowie XIX wieku sprzedali młyn wraz z przyległościami Józefowi Pieczykowi z Zabierzowa. Nowy właściciel rozbudował młyn i wybudował na Osobłodze zaporę dębową, która przetrwała aż do 1929 roku. Niestety z powodu zbyt dużych inwestycji Józef Pieczyk zbankrutował i młyn został zakupiony przez rodzinę Grzymków z Łowkowic.
Rozwijająca się wieś nie była wolna od mankamentów. Najbardziej uciążliwy był brak utwardzonej drogi, gdzie roztopy, bądź opady zamieniały drogę w błoto. Dopiero w roku 1819 została wybudowana droga utwardzona, natomiast szosa łącząca Krapkowice z Głogówkiem została wykonana w roku 1865.
Wieś rozwijała się na przestrzeni wieków bardzo dynamicznie. Budowano nowe domy, przybywało ludności. Na potrzeby wizytacji duszpasterskiej, która miała miejsce latem 1839 roku przygotowano spis wiernych. Wykazano w nim, że liczba wiernych w poszczególnych miej scowościach wynosiła: w Krapkowicach 1370, w Żywocicach 312, w Ligocie 18, w Pietnej 173, w Dobrej 485, w Steblowie 384, na Budzie 194, w Komicy 846 i w Czekaj u 140. W sumie cała parafia Krapkowice liczyła 3922 wiernych. Oprócz tych osób mieszkało w obrębie parafii 252 protestantów i 101 Żydów. W rok później w Pietnej mieszkało według przeprowadzonego spisu ludności 15 zagrodników, 1 młynarz, l karczmarz i 7 chałupników z rodzinami.
W sumie funkcjonowały wówczas 24 gospodarstwa. Ponadto 17 rodzin mieszkało jako komornicy, między innymi: Józef Scholz - pastuch gminny, Albert Jonas - faktor, czyli księgowy i kowal z huty - Tomasz Jaergel. W sumie zagrodnicy i chałupnicy posiadali 203 morgi pól i 65 morgów łąk. Kolejny spis ludności w Pietnej przeprowadzono 21 sierpnia 1864 roku, kiedy w wiosce mieszkało 29 rodzin.
Dnia 30 grudnia 1901 roku najstarszy mieszkaniec Krapkowic - kupiec Jarosch I późniejszy honorowy obywatel miasta I, kupił w imieniu miasta od sołtysa Łowkowic Grzymka, jego własność w Pietnej. Transakcją objęto młyn, 24 morgi łąk, 4 morgi działki budowlanej w pobliżu szosy d Głogówka, wyposażenie młyna, pomieszczenia mieszkalne i gospodarcze, śluzy i jazy wokół młyn o mocy 50 koni mechanicznych. Za wszystko sołtys Grzymek otrzymał 28 tysięcy marek. Dni 8 stycznia 1902 roku, rada miasta Krapkowic zatwierdziła ów kontrakt.
Kolejna umowa kupna - sprzedaży została zatwierdzona 20 marca tego samego roku. Dotyczyła ona zakupu siłowni wodnej o mocy 80 koni mechanicznych w sąsiedniej wsi -w Nowym Młynie oraz zakupu 123 morgów łąk i ziemi. Ten zakup nie był aż tak korzystny jak w Pietnej, ale miasto Krapkowice otrzymało drugą siłownię. Oprócz tych inwestycji wybudowano w Krapkowicach stację transformatorową, która miała przetwarzać prąd płynący z Pietnej pod napięciem 3 tysięcy wolt. Dokonując tych inwestycji, Krapkowice stały się pierwszym miastem górnośląskim posiadającym własnąsiłownię. Po długotrwałych i kosztownych remontach, niemalże już gotowa elektrownia została poddana ciężkiej próbie. Po obfitych opadach, w nocy 11.lipca 1903 roku, nastąpiło przerwanie wału przeciwpowodziowego w Racławiczkach. Olbrzymia fala powodziowa zalała łąki, pola i dolną część wsi, tworząc wielkie rozlewisko i wyrządzając liczne szkody. Po opadnięciu wody, sprawdzono stan techniczny elektrowni i nie odnotowano większych szkód.
Dzień 8 grudnia 1903 roku, stał się ważną datą w dziejach Pietnej. W tym właśnie dniu po raz pierwszy popłynął prąd i zabłysło światło. W dzień później zasilanie elektryczne dotarło do Krapkowic. Wkrótce okazało się, że wytwarzanie energii elektrycznej w Pietnej napotyka na przeszkody. Dotyczyło to przede wszystkim często występujących wysokich stanow wód na Osobłodze, jak i jej zamarzania. Być może wiele do myślenia dała powódź w 1903 roku, bo następstwem okazał się zakup silnika dieslowskiego w roku 1908 jako dodatkowe źródło energii.
W 1914 roku rozpoczęła się I wojna światowa. Dlatego też, tak jak i w innych miejscowościach cesarskich Niemiec, również i w Pietnej powołano do wojska mężczyzn zdolnych do odbycia służby. Tragiczne skutki działań wojennych odcisnęły swe piętno także i tutaj. W latach 1914 - 1918 zginęło 16 mieszkańców wioski a 2 zmarło w niewoli:
- Hermann Bieluta
- Josef Dziuba
- Alois Dziuba
- Alfred Gieslok
- Franz Kabella
- Alois Kasperek
- Emanuel Kopetz
- Karl Kopetz - zmarł po wojnie w niewoli
- Johann Kopitza
- Anton Krabes
- Karl Krumpietz
- Johann Kuznik
- Johann Langer
- Peter Langer
- Paul Mnich
- Alois Sache
- Otto Weiss - zmarł po wojnie w niewoli
- Anton Wienzek
Bezpośrednio po zakończeniu I wojny światowej, w Pietnej znajdowało się 48 domów - z tego w dolnej części wsi, a 17 po obu stronach szosy do Głogówka. Kolejne powstania śląskie rozgrywające się w latach 1919-1921 nie dotarły do Pietnej. Ich działania nigdy nie przekroczyły Odry. W plebiscycie odbywającym się dnia 20 marca 1921 roku, większość mieszkańców opowiedziała się po stronie niemieckiej. W roku 1926 ostatecznie zakończono elektryfikację wsi. W rok później podłączono do elektrowni w Pietnej majątek szlachecki w Steblowie.
Kolejną wielką próbą dla elektrowni w Pietnej był przełom 1928 i 1929 roku. Panowała w czas długotrwała zima i temperatura spadła do minus 42°C.
Osobłoga została pokryta grubą warstwą lodu, co uniemożliwiało pracę turbiny wodnej. Właśnie wtedy intensywnie korzystano z zakupionego silnika dieslowskiego. Aby chronić zakład o podstawowym znaczeniu dla Krapkowic i okolic, dokonano w 1929 roku obwałowania przeciwpowodziowego całej wioski wraz z elektrownią. Wykopano również przedmiejską śluzą koryto przeciwpowodziowe, a prace te wykonał Zarząd Budowy Osobłogi. Wykopane koryto miało odprowadzać nadmie ilości wody w czasie powodzi, a szczególnie podczas wiosennych roztopów.
Źródło: "Historia Pietny. Geschichte"
N. Honka, H. Weiss, A Makioła, K. Firniss

